Vì sao bỏ dán tem thu phí đường bộ trên kính ô tô sau 13 năm?

Bỏ tem thu phí đường bộ là quy định mới chính thức được áp dụng từ ngày 1/1/2026, chấm dứt việc dán tem thu phí sử dụng đường bộ trên kính ô tô sau 13 năm triển khai. Thay đổi này được thực hiện theo Nghị định 364/2025 của Chính phủ và được đánh giá là bước đi cần thiết nhằm tinh giản thủ tục, giảm lãng phí và phù hợp với lộ trình chuyển đổi số trong quản lý phương tiện giao thông.

Tem thu phí đường bộ vận hành kém hiệu quả

Ngay từ khi áp dụng, mục đích của tem thu phí là giúp lực lượng chức năng dễ dàng kiểm tra xe đã hoàn thành nghĩa vụ nộp phí hay chưa khi lưu thông trên đường. Tuy nhiên, thực tế nhiều năm cho thấy tem này không phát huy được vai trò như kỳ vọng.

Lý do chính là phí sử dụng đường bộ là khoản thu tài chính – lệ phí, không thuộc lĩnh vực an toàn giao thông. Vì vậy, lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) không có thẩm quyền dừng và kiểm tra tem này, còn cơ quan tài chính, thuế cũng không thể đứng ngoài đường để kiểm tra từng xe. Do đó, tem thu phí gần như chỉ tồn tại trên kính mà không thực sự phục vụ quản lý

Giảm lãng phí, hướng tới quản lý điện tử

Một yếu tố quan trọng khác khiến tem thu phí bị loại bỏ là chi phí in ấn và quản lý. Mỗi tem dán có giá khoảng vài nghìn đồng, nhưng với hàng triệu xe ô tô trên toàn quốc, tổng chi phí mỗi năm lên tới hàng tỷ đồng.

Trong khi đó, hiện nay toàn bộ dữ liệu nộp phí sử dụng đường bộ được quản lý đầy đủ trên hệ thống phần mềm điện tử. Các cơ quan chức năng như đăng kiểm có thể tra cứu trực tuyến thông tin xe đã nộp phí đến thời điểm nào và còn nợ bao nhiêu, thay vì kiểm tra bằng tem vật lý.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc gỡ bỏ tem thu phí không chỉ giúp giảm lãng phí tài chính và giấy tờ cho người dân, mà còn mở đường cho việc chuyển sang quản lý hoàn toàn bằng dữ liệu điện tử trong tương lai.

Vẫn giữ tem đăng kiểm để xử lý vi phạm

Sau khi bỏ tem thu phí, trên kính ô tô vẫn còn tem đăng kiểm – loại tem phục vụ trực tiếp cho công tác tuần tra, kiểm soát và xử phạt khi phương tiện quá hạn đăng kiểm. Đây là loại tem đã được quy định rõ trong các nghị định xử lý vi phạm hành chính và vẫn giữ nguyên hiệu lực.

Cục Đăng kiểm cho biết ngành cũng đang hướng tới việc loại bỏ giấy chứng nhận đăng kiểm bản cứng, thay thế bằng dữ liệu điện tử tra cứu qua hệ thống liên thông giữa đăng kiểm và CSGT. Điều này sẽ giúp giảm giấy tờ cho người dân và tăng tính hiện đại trong quản lý phương tiện.

Thách thức của quản lý số

Mặc dù chuyển sang quản lý bằng dữ liệu điện tử là xu hướng tất yếu, một số chuyên gia cho rằng cần lưu ý hạn chế, nhất là tại vùng sâu, vùng xa có hạ tầng mạng còn yếu. Trong những trường hợp hệ thống gặp sự cố, vẫn cần phương án kiểm tra, xử lý phù hợp để không gây khó khăn cho chủ phương tiện.